Tövbe Edenlerin Özellikleri

Hafız İbn Kesîr (rahimehullah) şöyle demiştir:

“Allah Teâlâ, tövbe edenlerin özelliklerini Kur’ân-ı Kerîm’de, Tevbe Sûresi’nin sonlarında zikretmiştir:

‘Tövbe edenler, ibadet edenler...’
Tövbe eden kimsenin mutlaka ibadetle ve ahiret için salih amellerle meşgul olması gerekir. Çünkü nefis sürekli hareket hâlindedir; eğer onu hak ile meşgul etmezsen, seni bâtıl ile meşgul eder.
Tövbe eden kişi, günahlarda geçirdiği vakitleri itaat ve ibadetle telafi etmeli, kaçırdığı şeyleri tamamlamalı, daha önce attığı adımları hayra yönelen adımlarla değiştirmelidir. Bakışlarını, adımlarını, sözlerini ve kalbinden geçen düşünceleri korumalıdır...

Yüce Allah şöyle buyurur:

﴿التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ
السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ﴾

“(Onlar) tövbe edenler, ibadet edenler, hamd edenler, oruç tutanlar (veya Allah yolunda dolaşanlar), rükû edenler ve secde edenlerdir...”

Bunlar tövbe edenlerin sıfatlarıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿التَّائِبُونَ﴾

“Tövbe edenler...”

Sanki birisi, “Onlar kimlerdir?” diye sorar. Bunun üzerine cevap verilir: “Onlar ibadet edenlerdir, Allah yolunda gayret gösterenlerdir...” ayetin sonuna kadar.

Aksi hâlde, tövbe eden bir kimse tövbesinden sonra kendisini tövbe ettiği Allah’a yaklaştıracak amellerle süslenmezse, o kimse yakınlaşma ve yöneliş içinde değil; uzaklaşma ve yüz çevirme içindedir.
Nitekim bazı insanlar günahlara aldanarak haramlardan sakınmadan yaşamakta ve itaatleri terk etmektedirler. Hâlbuki itaatleri terk etmek ve günah işlemek, nefsânî arzular sebebiyle bazı haramları işlememekten daha ağır ve daha büyük bir kötülüktür.
Gerçek tövbe eden ise; haramlardan kaçınan, farzları yerine getiren ve Allah’ın takdiri karşısında sabreden kimsedir.”

el-Bidâye ve’n-Nihâye, 9/164